Gebruik AI als voorbereiding, niet als eindredacteur
Een docent kan een AI-tool vragen om extra oefenvragen te maken bij een onderwerp of om een ingewikkelde tekst in eenvoudigere taal uit te leggen. Bijvoorbeeld: “Maak drie oefenvragen over breuken voor leerlingen in klas 1, met oplopende moeilijkheid.”
Controleer daarna of de vragen kloppen, passen bij de behandelde leerstof en geen verwarrende formuleringen bevatten. Laat de tool niet zelfstandig bepalen wat een leerling moet leren of welk niveau passend is. De Europese Commissie beschrijft richtlijnen die docenten helpen de mogelijkheden én risico’s van AI en data in onderwijs te begrijpen.
Laat leerlingen oefenen met kritisch controleren
AI kan ook onderdeel zijn van een les waarin leerlingen leren informatie te beoordelen. Een klas kan bijvoorbeeld een AI-antwoord over een historisch onderwerp vergelijken met het lesboek en betrouwbare bronnen. Leerlingen markeren vervolgens welke beweringen onderbouwd zijn, welke controle nodig hebben en welke mogelijk onjuist zijn.
Een ander voorbeeld is AI gebruiken om een hint te vragen bij een wiskundeopgave, zonder direct om het antwoord te vragen. De leerling kan daarna uitleggen welke stap behulpzaam was en de oplossing zelf afronden. Zo blijft de aandacht bij het leerproces.
Bescherm leerlinggegevens
Voer geen persoonsgegevens, herkenbare leerlingopdrachten, cijfers, gezondheidsinformatie of andere vertrouwelijke gegevens in een openbare AI-tool in. Gebruik voor schoolwerk alleen middelen die volgens de afspraken van de school zijn toegestaan. Als een opdracht met fictieve of geanonimiseerde gegevens kan, gebruik die dan.
UNESCO benadrukt in de richtlijn voor generatieve AI in onderwijs en onderzoek dat onderwijsinstellingen zorgvuldig moeten omgaan met de inzet van generatieve AI. Denk daarom vóór gebruik na over welke gegevens een tool ontvangt, hoe die worden verwerkt en of de inzet past binnen het privacybeleid van de school.
Houd menselijke verantwoordelijkheid en schoolafspraken leidend
De docent beoordeelt of AI-uitvoer feitelijk juist, passend en inclusief is. Een automatisch gegenereerd voorbeeld kan fouten bevatten, stereotypen herhalen of niet aansluiten bij het niveau van de klas. Controleer dus inhoud, taal, bronnen en mogelijke vooroordelen voordat materiaal wordt gebruikt.
Maak daarnaast duidelijk aan leerlingen wanneer AI een rol speelt en wat zij er wel en niet mee mogen doen. Schoolafspraken kunnen bijvoorbeeld vastleggen welke tools zijn toegestaan, hoe leerlingen AI-gebruik vermelden en welke taken zelfstandig moeten worden gemaakt. UNESCO en de Europese Commissie bieden hiervoor aanknopingspunten, maar de concrete afspraken moeten aansluiten bij de school en de geldende regels.
Conclusie
AI kan docenten helpen bij het voorbereiden van lessen en leerlingen laten oefenen met vragen, uitleg en broncontrole. De meerwaarde zit niet in automatisch gegenereerde antwoorden, maar in de manier waarop een docent ze beoordeelt en inzet. Privacy, menselijke verantwoordelijkheid en heldere schoolafspraken horen daarom bij elk gebruik van AI.
Call-to-action
Bespreek binnen het team één concrete lesactiviteit waarin AI ondersteunend kan zijn. Controleer de uitvoer vooraf en leg samen vast welke gegevens en tools wel of niet gebruikt mogen worden.
Meer informatie: Bekijk de AI-workshop voor docenten en scholen.